विधा परिचय / पाठशाला >>



आलेख : तकाबुले रदीफ दोष - 2017-12-24

गजलको मतला बाहेकका अन्य शेरहरूमा मिसरा एउलाको अन्तमा मिसरा एसानीको रदीफ पुरै दोहोरिएमा अथवा अन्तिम अक्षर अनुप्रास मिल्ने भएमा तकाबुले रदिफ दोष हुन जान्छ ।

सूत्रकथाको परिचय र यसको अभिलक्षण - 2017-12-21

कथा मानवजीवनसित सर्वाधिक सन्निकट रहेको वाङ्मयको प्राचीन र लोकप्रिय विधा हो । कथाका विभिन्न वर्गीकृत रुपमध्ये सूत्रकथा सबैभन्दा कनिष्ठ प्रविधाको रुपमा साहित्यकाशमा उपस्थित भएको पाइन्छ । सूत्रकथा शब्द नेपाली कथा साहित्यको सन्दर्भमा प्रयुक्त कथा विधाको एक प्रविधा हो । सूत्रकथामा कथाका आवश्यक तत्वहरू सूत्रात्मकरुपमा उत्कर्षोन्मुख अवस्थामा समाहित भएर रहेका हुन्छन् ।

विधा परिचय / पाठशाला : इता दोष - 2017-12-16

एउटै खालका शब्दमा एउटै प्रत्यय लाग्दा मूल शब्दमा अनुप्रास नमिल्नु इता दोष हो । काफियामा हुने प्रमुख दोष मध्येमा यो दोषलाई लिइन्छ । शव्द संरचनाको आधारमा निर्क्यौल गरिने यो दोषलाई अरूज शास्त्रले मिहिन तरिकाले विश्लेषण गरेको छ । अरूजमा इता दोषलाई ‘गजलको मतलामा लिइएका काफियाका शब्दहरू नै आनुप्रसिक छैनन् तर आनुप्रासिक भएको भ्रम पैदा गर्छन् भने त्यस्तो दोषलाई इता दोष’ भनेर व्याख्या गरेको पाइन्छ ।

कथा, लघुकथा र झिल्को कथा (फ्ल्यास स्टोरि) बिचका केही भेदहरु - 2017-12-16

कथामा कथालाई पाँच समयखण्डमा भाग लगाउन सकिन्छ ।
१. कथाको उठान
२. संघर्षारम्भ
३. सङ्घर्ष चरम
४. संघर्षह्रास
५. समापन

क्रिमुक लेखन : एक अवधारणा - 2017-12-14

१. विषय प्रवेश
क्रिमुक लेखन कुनै आयाम र आन्दोलन होइन । यो नेपाली साहित्यमा गरिएको कविता विधा अन्र्तरगतको एउटा नविन प्रयोग र विधा हो । क्रिमुक लेखन आख्यानमा प्रयुक्त छेन । यो मात्र कला र काव्यमा सिमित छ । जसरी नेपाली साहित्यमा तेस्रो आयाम, अस्विकृत विचार, वुटपालिस, नेपाली झर्रावादी आन्दोलन, लिला लेखन हुदै सिर्जनशिल अराजकता सम्म आइपुग्दा साहित्यको विकासमा विविध उतावचढावहरु पार गरिसकेको अवस्था छ । 

हाइकु कसरी लेख्ने ? - 2017-10-11

हाइकू समसामयिक विश्व साहित्यको जल्दोबल्दो कविता हो । सानो कवितामा नाम कमाएको हाइकूको मूल थलो जापान हो । जापानीको संस्कृतिमा सानोमा संसार देख्न सकिन्छ । एउटा सानो प्लेटमा घना जङ्गलको भाव दिने र एक विरुवाको वृक्ष बूढो देखिने मात्र हैन सानो बोटामा ठूलो फल पलाउने कलामा सिद्धहस्त छन् जापानी । 

आलेख: रवि प्राञ्जल - 2017-05-26

कुनै पनि साहित्यिक विधाको आरम्भ सबैभन्दा पहिले गेयात्मक वा पद्यात्मक रचनाबाटै भएको हो। पूर्वीय साहित्यको आदि ग्रन्थ ऋग्वेदका ऋचाहरू हुन् वा होमरका इलियड ओडिसीजस्ता पाश्चात्य प्राचीन ग्रन्थहरू हुन्, ती सबै पद्यमा नै लेखिएका छन्।

मुक्तक बारे टिप्पणी / रुपेश आचार्य अन्जान - 2017-05-17

मुक्तक आँफै मा एउटा स्वतन्त्र बिधा हो । नेपाली साहित्य मा हर कसैलाई मन पर्ने या चित्त बुझ्ने विधा को रुप मा मुक्तक लाई लिन सकिन्छ । 

गजल लेखनबिधि ( खण्ड ख ) - 2017-02-06

गजल सिद्धान्त र विवेचना
शिखरिणी
शिखरिणी छन्दको सूत्र हुन्छ- यमनसभलगु । यमाता±मातारा±नसल±सलगा±भानस±लगु±गुरु सूत्र हुने १७ अक्षरको शिखरिणी छन्दमा छ अक्षर र बाह्र अक्षरमा विश्राम हुन्छ । शिखरिणी छन्दमा लेखिएका केही सेर : हजारौँ मान्छेको किन सहरमा दुख्छ सपना व्यथाको ज्वालाले किन दिनदिनै सुक्छ सपना - सुरेश सुवेदी

कविताको सिद्धान्त - 2017-02-06

खण्ड ख : कविता सिद्धान्त
पूर्वीय तथा पाश्चात्य साहित्यशास्त्रीहरुको परम्परागत अवधारणा भन्दा अलग हटेर मार्क्स तथा फ्रेडरिक एंगेल्सले पनि कविता तथा साहित्यका बारेमा आफ्ना पृथक् अवधारणा प्रस्तुत गरेका छन् । 

गजल लेखनबिधि ( खण्ड ग ) - 2017-02-06

गजल सिद्धान्त र विवेचना
उल्लिखित भेदका अतिरिक्त रमलका अन्य केही भेदहरू पनि नेपाली गजलकारले प्रयोग गरिरहेका पाइन्छ ।
फाइलातुन्±फाइलातुन्±फाइलुन् सूत्रमा आधारित बहरे रमल मुसद्दस महजुफको प्रयोग पनि केही नेपाली गजलकारले गरिरहेका छन् ।  

मुख्य घर | नब साहित्य डट ओआजी

कृति समिक्षा तथा समालोचना





नव साहित्य डट ओआरजी

Main Road,Hetauda ,
Makwanpur
+977-9851177389
http://nabasahitya.org,
Email: nabasahitya@gmail.com

संचालन तथा प्रायोजनको हक सर्बाधिकार © नब साहित्य डट ओआरजी २०७२ मा सुरक्षित रहनेछ ।
327331 Times Visited.

Powered by: Exclusively Solution
Top
Content